Ademsessies / ademtherapie

Sigmund Freud noemde dromen de koninklijke weg naar het onderbewuste. Vanuit een gelijksoortig perspectief zou je bewust verbonden ademsessies de keizerlijke weg naar het onderbewuste kunnen noemen. Wanneer je gedurende een langere periode bewust verbonden ademt (langer dan een paar minuten zoals tijdens de 20 verbonden ademhalingsoefening hier beschreven) genereert de verbonden ademhaling een krachtige psychosomatische energiecyclus. Zo’n cyclus kent ruwweg vier fasen: een opbouw- of activeringsfase, een herbeleving- en verwerkingsfase, een afbouw- of integratiefase en een ontspanningsfase.* Soms vinden er tijdens een sessie meerdere energiecycli plaats. In dat geval begint na de integratiefase een nieuwe activeringsfase en komt de ontspanningsfase pas aan het einde van de laatste cyclus. Tijdens de activeringsfase worden onverwerkte ervaringen uit het verleden geactiveerd. Dat wil zeggen dat onverwerkte herinneringen tot bewustzijn komen en/of dat een onverwerkte ervaring zich lichamelijk en/of psychisch voelbaar maakt. Psychisch kan een onverwerkte ervaring zich voelbaar maken in de vorm van emoties en gevoelens, maar ook in de vorm van krachtige gedachten of overtuigingen.

De ademsessie gebeurt in principe liggend op een matras of matje en duurt minimaal een uur. Je ademt doorgaans met gesloten ogen en het doel is om een of meerdere energiecycli te doorlopen. Je bent hierbij geheel op je lichamelijke en innerlijke ervaringen gefocust. Je ademtherapeut bewaakt je ademritme en staat je ook anderszins bij, maar je bent zelf de hoofdpersoon van de sessie. In principe bepaal jij wat er gaat gebeuren. Dat betekent niet dat je bewust stuurt wat er gaat gebeuren, maar dat je datgene toelaat wat zich van binnenuit aandient. Anders dan in de meeste andere vormen van psychotherapie stuurt de therapeut dus niet de inhoud van de sessie, enkel—en alleen waar nodig—de ademhaling en je bewuste focus. Je therapeut zorgt dus dat je bewust en verbonden blijft ademen. Zoals eerder uitgelegd (zie hier) kan de activering van onverwerkte ervaringen weerstand oproepen. Afhankelijk van het type van weerstand zijn er verschillende manieren om daarmee om te gaan. Bijvoorbeeld, wanneer de weerstand zich uit in de vorm van wegdromen of in slaap vallen, kan het helpen om te gaan staan en een tijd lang in een staande positie verbonden te ademen.

In principe zijn de verbonden ademhaling en je bewuste focus en deelnemende aandacht voldoende om onverwerkte ervaringen alsnog te verwerken. Zoals al eerder is aangeduid speelt toelaten hierbij een fundamentele rol. Verbonden ademsessies zijn dus geen moeilijke vorm van therapie—in feite doen ze niet meer (maar ook beslist niet minder!) dan dat ze je zelfhelend of zelfregulerend vermogen optimaal mobiliseren en zijn werking laten doen. De ervaringen tijdens bewust verbonden ademsessies zijn te vergelijken met ervaringen tijdens EMDR sessies en tijdens lichaamsgebonden therapie zoals Somatic Experiencing® (zie voor meer informatie hier). Ook zijn er raakvlakken met ervaringen tijdens MDMA- of psilocybine-assisted psychotherapie. De ervaringen tijdens bewust verbonden ademen kunnen intenser zijn dan bij reguliere vormen van therapie, omdat je tijdens de ademsessie geheel op de ervaringen gefocust bent en er tijdens de sessie in principe geen interactie is met de therapeut over de inhoud. De innerlijke krachten die je normaal gebruikt om ervaringen te verwerken worden ook nu aangeboord om de geactiveerde onverwerkte ervaringen te verwerken. Dat zijn zowel meer instinctieve (somatische) krachten, als cognitieve krachten en vermogens. Ook is er bij ademsessies regelmatig sprake van spirituele ervaringen die veelal een intens helend karakter hebben. Omdat je bewustzijn zich tijdens het verbonden ademen (licht) verruimt, kan het zich openen voor zulke ervaringen.

Ook tijdens de integratie- en ontspanningsfase kunnen er intense, en ook dan soms spirituele ervaringen plaatsvinden. Het niveau van ontspanning en het lichamelijk en geestelijk welbehagen aan het einde van een sessie zijn tijdens de eerste ademsessies vaak van een kwaliteit die je je niet kunt herinneren eerder ervaren te hebben. Zelfs al was een ademsessie lichamelijk en/of geestelijk erg intensief, ook dan ervaar je doorgaans dit diepe niveau van vrede en welbehagen aan het einde van de sessie.

Vaak is de eerste ademsessie spontaan een soort kennismakingsessie waarin de innerlijke ervaring van wat het bewust verbonden ademen in je lichaam en geest teweeg brengt verkend wordt. Tijdens de daaropvolgende sessies mag je verwachten dat er intense ervaringen naar boven komen. Die hebben vaak te maken met al dan niet traumatische ervaringen tijdens de vroege jeugd, de geboorte, en zelfs uit de tijd in de baarmoeder (om deze reden staat bewust verbonden ademen ook wel bekend als “rebirthing-breathwork”—“hergeboorte-ademwerk” in het Nederlands). Ook komt het voor dat mensen ervaringen (her?)beleven die niet bij dit fysieke leven lijken te horen. Echter: hetgeen tijdens een ademsessie naar boven komt heeft vrijwel altijd een relatie met problemen, weerstanden of negatieve patronen waar je op dit moment in je leven mee geconfronteerd wordt. Soms is het een uitdaging om die relatie te ontdekken, maar in de meeste gevallen is die relatie snel duidelijk. Wanneer zo’n onverwerkte ervaring tijdens een ademsessie toegelaten en opnieuw doorleeft wordt beleeft men vaak spontaan associaties die het verband met de huidige problematiek helder maken. Het verwerken van de onverwerkte ervaring uit het verleden heeft doorgaans een zeer positieve uitwerking op die huidige problematiek. (Verder is het mogelijk hier later door middel van cognitieve therapie dieper op in te gaan).

Het kan tijdens bewust verbonden ademsessies ook gebeuren dat de ademhaling zelf de inhoud van de sessie wordt. Er bestaat een sterk vermoeden dat dit te maken heeft met problemen met de ademhaling tijdens de vroegste jeugd en met het als traumatisch ervaren van de eerste ademhalingen tijdens het geboorteproces. Het verwerken van zulke ervaringen kan leiden tot wat wel de “adembevrijding” genoemd wordt. De adembevrijding kan tijdens een specifieke ademsessie plaatsvinden, of zij kan zich meer geleidelijk gedurende—of zelfs tussen—meerdere sessies voltrekken.

Binnen vijf tot twintig ademsessies hebben de meeste mensen de belangrijkste onverwerkte ervaringen uit hun verleden verwerkt. Als dat zo is worden de ademsessies vrediger en minder intensief. Het bewust verbonden ademen wordt geleidelijk een tweede natuur. Dan kan het bijvoorbeeld gebeuren dat je midden in de nacht wakker wordt en merkt dat je spontaan diep en verbonden ademt. In principe kun je nu zelfstandig verder gaan met bewust verbonden ademsessies. Je kunt dan eventueel opnieuw de ondersteuning van een ervaren ademtherapeut zoeken wanneer er onverwerkte ervaringen naar boven komen waarbij je moeite hebt ze in je eentje te verwerken, of wanneer je in je eentje niet door een bepaalde weerstand heen komt. Ook kan het zijn dat trauma dat in verband staat met de ademhaling zelf pas later tot inhoud van je ademsessies wordt. Ook in dat geval kan het waardevol zijn om hier met een ademtherapeut aan te werken.

Voor mensen die te maken hebben met dieperliggende emotionele- of ontwikkelingsproblematiek, of met complex trauma, kan een langere behandelweg noodzakelijk zijn. Daarbij is naast bewust verbonden ademen vaak gerichte therapie nodig om de emotionele, cognitieve en ik-ontwikkeling te ondersteunen.

Al met al bieden ademsessie intensieve ervaringen en kom je erdoor in direct contact met lagen in jezelf die je tot dan toe vaak niet bewust hebt ervaren. Dat geldt zowel voor trauma’s en onbewuste weerstanden als voor diepere of hogere (spirituele) aspecten van je wezen. Bewust verbonden ademen gedurende langere perioden kan beschouwd worden als een inwijdingsweg. De ervaringen tijdens ademsessies zijn enigszins vergelijkbaar met ervaringen onder invloed van psychedelica. Een belangrijk verschil is echter dat je de weerstanden en drempels die je bewustzijn ervan weerhouden zulke ervaringen te hebben op eigen kracht overwint—je ruimt ze niet chemisch uit de weg. Een ander belangrijk verschil is dat de regie over wat er met je gebeurt niet van je af wordt genomen. Die regie behoud je terwijl je je tegelijkertijd opent voor nog niet bewust gekende aspecten van jezelf.

Uiteindelijk is het door bewust verbonden ademen mogelijk om je bewust te worden van het wezen van de adem.


*Elders ben ik met collega’s tot een meer gedetailleerde onderscheiding in 9 verschillende fasen gekomen. Zie hiervoor: An Exploration of the Processing of Suppressed Memories during Rebirthing-Breathwork—zie publicaties.