Over pneuma|psi

pneuma|psi, praktijk voor adem coaching, ademtherapie en psychotherapie, is als eenmanszaak geregistreerd. Eigenaar is dr. P. A. J. M. de Wit, Psycholoog NIP.

KvK nummer: 98373234

AGB-codes:
Voor behandelingen die onder psychologische zorgverlening vallen zijn de codes:
AGB-code zorgverlener (P.A.J.M. de Wit): 94120288
AGB-code onderneming (pneuma|psi): 94069683

Voor behandelingen die onder antroposofische geneeskunde vallen zijn de codes:
AGB-code zorgverlener (P.A.J.M. de Wit): 90121741
AGB-code onderneming (pneuma|psi): 90096745


Over de naam pneuma|psi:

pneuma|psi is de naam die gekozen is voor deze praktijk voor adem coaching, ademtherapie, traumatherapie en antroposofie-geïnspireerde psychotherapie. De naam bestaat uit twee delen, pneuma en psi, gescheiden door een verticale streep.

Pneuma is een Grieks woord en psi is een Griekse letter. In het logo van pneuma|psi zie je de Griekse letter psi (Ψ) in het blauw achter het woord psi. Psi is de eerste lettergreep van psyché—opnieuw een Grieks woord—en dit woord vormt de basis voor het woord psychologie: leer, wetenschap of studie van de psyché (overigens is in Brazilië psi ook een informele naam voor psycholoog).

Het oud-Griekse woord pneuma (πνεΰμα) kan maar liefst zeven betekenissen hebben wanneer je het naar het hedendaags Nederlands vertaalt: Heilige Geest, levensbeginsel, godheid, wind, adem, geest en lucht. Probeer je eens een woord voor te stellen dat al deze betekenissen in zich draagt! Voor de naam pneuma|psi zijn met name de betekenissen adem en geest doorslaggevend.

Wanneer je zoekt naar de vertaling van het oud-Griekse woord psyché (ψυχη) kom je uit bij vertalingen die bijna hetzelfde zijn als voor het woord pneuma. Ook psyché kan met adem en geest worden vertaald.

Als je verder zoekt wordt er toch geleidelijk een kwalitatief verschil tussen beide woorden duidelijk. Bijvoorbeeld wanneer je het gebruik van pneuma en psyché in de Griekse vertalingen van het Oude- en Nieuwe Testament bestudeert. Zo wordt pneuma steeds gebruikt in de vertaling voor Heilige Geest en heeft het een meer tijdloze kwaliteit dan psyché. In het reguliere Christendom wordt er al lang geen onderscheid meer gemaakt tussen geest en ziel. Dat onderscheid bestond gedurende de eerste eeuwen van het Christendom echter nog wel en wordt ook sinds het begin van de twintigste eeuw in de antroposofie weer gemaakt (zie de korte inleiding onder het kopje Mens zijn op de beginpagina van deze website). Het oud-Griekse woord pneuma nu duidt vanuit dit perspectief meer op geest, terwijl het oud-Griekse woord psyché meer op ziel duidt.

Daarmee omvatten het woord pneuma en de letter psi (als aanduiding van het woord psyché) perfect het domein van pneuma|psi, waar de behandelingen erop gericht zijn de verbinding tussen geest en ziel te verbeteren. Daarbij speelt de adem, die ook door beide woorden wordt aangeduid, een belangrijke rol. Overigens beogen de behandelingen ook de verbinding tussen geest en lichaam (σώμα—soma—in het Grieks) te verbeteren, maar: via de adem (in de ademtherapie) en de ziel (in de psychotherapie).

Over het logo:

Wanneer je het logo van pneuma|psi bekijkt zie je daar ook nog een dubbele, blauw-gele, spiraalvormige lemniscaat achter het woord pneuma. Dit symbool is ontwikkeld uit een door Rudolf Steiner gegeven meditatie voor heilpedagogen. Deze meditatie gaf hij in 1924 tijdens de Heilpedagogische cursus en ze staat bekend als de punt-cirkel meditatie.

Ik zal de punt-cirkel meditatie hier nu kort beschrijven, zowel qua inhoud als qua opbouw en dynamiek. De meditatie is niet ingewikkeld (hoewel het dynamische gedeelte best wel een uitdaging is). Rudolf Steiner begint zijn beschrijving van de meditatie met de aanmaning om ’s avonds en ’s ochtends een waarheid in jezelf wakker te roepen, namelijk ’s avonds: “in mij is God” (of “Gods geest” of iets dergelijks—de gebruikte termen zijn niet belangrijk, het gaat om het besef), en ’s ochtends: “ik ben in God”. Het gaat er dus om deze waarheden te ervaren, je ervan te doordringen. Bij de ochtendmeditatie zegt Steiner ook nog dat je het zo moet doen dat de ervaring uitstraalt over je hele dag. Vervolgens verbindt Steiner aan deze twee ervaringen twee voorstellingen die je je voor de geest moet halen. Namelijk ’s avonds een gele punt in het midden van een blauwe cirkel en ’s ochtends een blauwe punt in het midden van een gele cirkel (zie afbeelding—de oorspronkelijk bordtekening door Steiner). Dan volgt er een dynamisch gedeelte waarin de gele punt zich uitbreidt tot de gele cirkel en de blauwe cirkel zich samentrekt tot de blauwe punt en vice versa. In de voordracht die hij de volgende dag gaf benadrukte Steiner nog eens dat je deze dynamische transformatie steeds weer in je geest moet herhalen. De laatste stap in de meditatie is dan de realisatie dat de gele punt de gele cirkel is en dat de blauwe cirkel de blauwe punt is.

Links (of boven): de punt-cirkel meditatie (een afbeelding van de originele bordtekening door Rudolf Steiner). Rechts (of onder): een schema van de verschillende aspecten van de meditatie.

Bij het regelmatig beoefenen van de punt-cirkel meditatie merk je dat zij een soort ademritme heeft. Er zijn twee uitgangspunten. De blauwe cirkel met de gele punt en het besef in mij is God; en de gele cirkel met de blauwe punt en het besef ik ben in God. Het eerste uitgangspunt, in mij is God, wordt geoefend in de avond bij het naar bed gaan; het tweede uitgangspunt, ik ben in God, wordt in de ochtend geoefend bij het wakker worden. Het ademritme vindt plaats in het dynamische gedeelte, waar in de avond de gele punt zich uitbreidt tot een gele cirkel en de blauwe cirkel zich samentrekt tot een blauwe punt (wat dan het uitgangspunt voor de ochtend is); en in de ochtend het omgekeerde. Dit ritmische uitbreiden en samentrekken (deze diastole en systole) vormen een soort ademritme van de ziel. En als je de meditatie regelmatig oefent word je je geleidelijk aan bewust van dit ritme.

Volgens Steiner kun je het beeld van de avond (blauwe cirkel met gele punt—in mij is God) zien als een beeld voor de organisatie van het hoofd—oftewel het zenuwzintuigstelsel—van de mens. In het hoofd is de mens zo georganiseerd dat het ik zich in het centrum bevindt (de punt) en het fysieke lichaam de periferie (de cirkel) vormt, terwijl zielelichaam en levenslichaam zich daar als het ware tussenin bevinden. In het hoofd vormt het bot, de schedel (dus het fysieke gedeelte) ook de buitenkant, terwijl we onszelf in het denken als centrum in ons hoofd beleven. Op dezelfde manier kun je het beeld van de ochtend (gele cirkel, blauwe punt—ik ben in God) zien als een beeld van de organisatie van ons stofwisseling-ledematenstelsel. Daar, aldus Rudolf Steiner, vormt het ik de periferie, terwijl het fysiek lichaam zich in het centrum bevindt (wederom met zielelichaam en levenslichaam daar tussenin). Daar kun je fysiek zien dat de dichtste materie: het bot, zich juist in het centrum concentreert. In het middengedeelte van de mens—het ritmische gedeelte met hart en longen—is de organisatie constant in beweging tussen beide uitgangspunten, net zoals in het dynamische gedeelte van de punt-cirkel meditatie. In de botstructuur uit zich dat enerzijds in het omvattende van de ribben, die een soort periferie vormen; en het centrale van de ruggengraat die weliswaar aan de achterkant ligt, maar toch ook als een centrum gezien kan worden waar vanuit de zenuwen naar de periferie gaan.

De spiraalvormige dubbele lemniscaat in het logo van pneuma|psi is bedoeld als een voorstelling voor dit dynamische deel van de punt-cirkel meditatie en symboliseert daarmee het middendeel, waar de mens weeft in het hart- en ademritme en waar de hoofdmens voortdurend uitdijt tot de ledematenmens, terwijl de ledematenmens voortdurend vorm aanneemt in de hoofdmens.